Nắm bắt tâm trạng của cả nước Anh thời hậu Brexit là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn.

Đó là lý do chúng ta ngày càng dựa vào các cuộc thăm dò dư luận, có lẽ nhiều hơn bao giờ hết. Nhưng điều này cũng lý giải vì sao các cuộc thăm dò có thể sai khi đánh giá thấp mức độ ủng hộ mạnh mẽ dành cho một vấn đề hoặc cá nhân nào đó.

Việc đánh giá sai tâm trạng của cả nước đã từng xảy ra. Điều đó có thể, và có lẽ sẽ, tái diễn.

Vậy chúng ta đang ở đâu trong bài toán dự đoán ai sẽ tiếp tục nắm quyền hoặc lên cầm quyền sau kỳ Tổng tuyển cử tiếp theo?

Chắc chắn, giơ ngón tay lên trời để thử đoán xem gió đang thổi theo hướng nào là một nỗ lực vô ích. Thập niên vừa qua rõ ràng là giai đoạn hỗn loạn nhất của chính trường Anh trong nửa thế kỷ, và tình trạng rối ren vẫn chưa có dấu hiệu sắp kết thúc.

Tương tự, việc đưa ra nhận định dựa trên những diễn biến, bê bối hoặc thắng lợi truyền thông gần đây cũng chẳng ích gì. Kỳ Tổng tuyển cử tiếp theo hoàn toàn có thể diễn ra vào mùa hè năm 2029, và nếu một tuần đã là khoảng thời gian dài trong chính trị thì ba năm rưỡi chẳng khác nào cả một thế kỷ.

Vì vậy, ở thời điểm hiện tại, tốt hơn hết là tập trung vào những điều chúng ta biết chắc chắn, những sự thật không thể phủ nhận sẽ định hình cục diện trước thềm các cuộc bầu cử địa phương vào tháng 5 tới.

Những gì chúng ta biết ở thời điểm hiện tại

Mọi chuyện từng rất đơn giản. Khi Công đảng làm hỏng việc, chúng ta quay sang Đảng Bảo thủ để đưa mọi thứ về đúng quỹ đạo. Khi Đảng Bảo thủ làm hỏng việc, chúng ta lại đưa Công đảng trở về từ nơi lạnh lẽo để kéo mọi thứ sang trái.

Đó là quy luật kéo dài qua nhiều thế hệ, một quy luật tạo ra trạng thái cân bằng tương đối. Nó giống như âm và dương.

Nhưng rồi vào thập niên 1990, Công đảng dịch chuyển về khu vực trung dung và mọi thứ thay đổi, cả khi ấy lẫn đặc biệt là hiện nay.

Thành công vang dội ban đầu từ nước cờ chính trị này đã khiến Đảng Bảo thủ rơi vào tình thế vô cùng rối ren, dẫn đến cuộc đấu đá nội bộ xoay quanh một vấn đề gây tranh cãi vốn chưa bao giờ thực sự được giải quyết trong đảng.

Đó chính là vị thế của Anh trong EU.

Khi tiếng nói của UKIP ngày càng vang vọng trong cuộc đối thoại quốc gia và một nửa đảng của mình kéo Đảng Bảo thủ theo hướng đó, David Cameron quyết định tổ chức trưng cầu dân ý. Tất cả chúng ta đều biết sự kiện ấy đã tạo ra cơn địa chấn lớn đến mức nào. Nó làm thay đổi căn bản cục diện chính trị, có thể chỉ trong ngắn hạn, cũng có thể là mãi mãi.

Tuy nhiên, sau khi Cameron từ chức, vào thời điểm đó nước Anh vẫn chưa sẵn sàng tha thứ cho Công đảng vì những thiếu sót mà họ bị cho là đã mắc phải trong nhiệm kỳ cầm quyền trước. Đây là một phần nguyên nhân khiến Đảng Bảo thủ giành chiến thắng trong hai cuộc bầu cử tiếp theo, trong đó chiến thắng sau là một thắng lợi áp đảo.

Việc Công đảng tạm thời quay về cánh tả cực đoan dưới thời Jeremy Corbyn cũng góp phần dẫn đến kết quả này.

Tuy nhiên, vấn đề lớn khiến chúng ta phải trả giá đắt là Đảng Bảo thủ vẫn chìm trong hỗn loạn và vì thế không đủ năng lực điều hành đất nước. Việc có tới bốn Thủ tướng khác nhau trong tám năm đã minh chứng cho điều đó.

Đó là lý do vào năm 2024, Vương quốc Anh quay trở lại với thói quen quen thuộc khi trừng phạt Đảng Bảo thủ bằng cách bỏ phiếu đưa Công đảng lên nắm quyền.

Đến đây, mọi chuyện vẫn diễn ra theo truyền thống. Tuy nhiên, điều quan trọng là Công đảng cũng có những phe phái nội bộ đang làm suy yếu chính mình, trong khi đất nước họ hiện lãnh đạo đã rất khác so với nước Anh từng chào đón thời kỳ “Cool Britannia” dưới chính quyền New Labour.

Các vấn đề cụ thể giờ đây lấn át chính trị đảng phái. Xã hội bị chia rẽ thành các phe nhóm hơn bao giờ hết. Sự ác cảm dành cho các chính trị gia cũng ngày càng sâu sắc.

Liên quan đến điểm cuối cùng này, một cuộc thăm dò gần đây do Ipsos thực hiện xác định rằng Ngài Keir Starmer là Thủ tướng không được lòng dân nhất kể từ khi có số liệu thống kê.

Tuy nhiên, lần này cử tri không thể đơn giản quay lại với Đảng Bảo thủ. Sự mất lòng tin sâu sắc dành cho họ vẫn còn quá mới mẻ, hơn nữa bản thân đảng này đang chia rẽ và loay hoay.

Không gì thể hiện điều đó rõ hơn tỷ lệ cược trên thị trường cá cược chính trị, khi đảng của Kemi Badenoch được niêm yết ở mức rất xa 12/1, bất chấp đối thủ truyền kiếp của họ đang gặp rắc rối nghiêm trọng.

Vì vậy, thế độc quyền song mã đã kết thúc, hoặc ít nhất là tạm thời chấm dứt. Những gì chúng ta sắp chứng kiến ở kỳ bầu cử tiếp theo sẽ là một cục diện hoàn toàn mới. Điều này cũng được phản ánh rõ ràng trên thị trường cá cược.

Không đảng nào giành đa số tuyệt đối

Mười ba năm sau khi New Labour lên nắm quyền, chúng ta chứng kiến hệ quả thực sự đầu tiên từ việc họ chuyển dịch về khu vực trung dung, khi cuộc Tổng tuyển cử năm 2010 khiến cử tri phân tán thành nhiều nhóm.

Khi chính phủ của Gordon Brown thử thách sự kiên nhẫn của cả nước, rõ ràng người dân Anh khao khát thay đổi. Tuy nhiên, họ không còn chỉ đứng trước một lựa chọn đơn giản là chuyển hướng sang cánh hữu.

Đảng Dân chủ Tự do của Nick Clegg giờ đây nắm trọn không gian bên cánh tả, đồng thời truyền tải các chính sách của mình rất hiệu quả trong quá trình vận động tranh cử.

Với ba ứng viên khả thi để lựa chọn, không có gì ngạc nhiên khi kết quả là một quốc hội treo, lần đầu tiên kể từ năm 1974. Đảng Bảo thủ và Đảng Dân chủ Tự do thành lập chính phủ liên minh, dẫn đến việc Brown rời Phố Downing.

Một kết quả tương tự có thể tái diễn trong bối cảnh hiện nay hay không? Chúng ta chắc chắn có thể khẳng định rằng kỳ bầu cử tiếp theo sẽ không phải cuộc đua song mã như rất nhiều lần trong quá khứ.

Sẽ có không ít lá phiếu “phản đối” từ những người ủng hộ Công đảng bất mãn chuyển sang Đảng Xanh. Số phiếu đổ về Reform UK sẽ còn lớn hơn đáng kể, đến từ những người cho rằng Đảng Bảo thủ không còn đứng vững trước sự soi xét.

Trong khi đó, Công đảng có thể đang gặp khó khăn nhưng vẫn đủ mạnh để một lần nữa giành hơn 200 ghế, điều họ đã liên tục làm được qua nhiều thập niên.

Một cuộc phân tán phiếu bầu khác đang chờ đợi chúng ta, đó là lý do cửa “không đảng nào giành đa số tuyệt đối” chỉ có tỷ lệ cược 3/4.

Reform UK giành đa số

Được xếp là lựa chọn sáng giá thứ hai với tỷ lệ 9/4, khả năng Reform UK giành chiến thắng với đa số ghế vẫn đi kèm quá nhiều ẩn số.

Những chiến thắng gây tiếng vang ở cấp địa phương là dấu hiệu rõ ràng cho thấy đảng của Nigel Farage đang ngày càng ghi dấu trong nhận thức của cử tri toàn quốc. Đồng thời, không ai có thể phủ nhận sức hút của nhà lãnh đạo vừa có tầm ảnh hưởng lớn vừa biết cách khơi dậy đám đông này.

Các chính sách chủ chốt của Reform, đặc biệt là về chủ đề nhập cư đầy gai góc, cũng nhận được sự đồng tình của nhiều người.

Tuy nhiên, liệu một nhà lãnh đạo lôi cuốn cùng lập trường cứng rắn về một vấn đề duy nhất có đủ hay không?

Nhìn xa hơn hai yếu tố đó, những điểm yếu của Reform UK nhanh chóng lộ rõ, khiến họ nhiều khả năng chỉ đóng vai trò kẻ phá vỡ trật tự hơn là một thế lực thực sự có thể soán ngôi.

Công đảng giành đa số

Công đảng có thể giữ lại chìa khóa số 10 Phố Downing khi Ngài Keir Starmer tiếp tục lãnh đạo hay không?

Đây rõ ràng là câu hỏi gần đây được tranh luận trong các hành lang quyền lực, khi truyền thông đưa tin về một âm mưu đảo chính bất thành nhằm lật đổ nhà lãnh đạo của đảng.

Wes Streeting được cho là nhân vật được nhắm đến, một diễn giả trước công chúng cực kỳ điêu luyện và có sức thuyết phục. Nếu một cuộc thách thức vị trí lãnh đạo thành công diễn ra trước kỳ bầu cử tiếp theo thì, ít nhất về mặt lý thuyết, tỷ lệ cược hiện tại 5/1 cho khả năng Công đảng giành chiến thắng với đa số ghế sẽ được nhìn nhận là rất hấp dẫn.

Đảng Bảo thủ giành đa số

Khi thảo luận gần đây về các cuộc bầu cử địa phương sắp tới, Kemi Badenoch đã hai lần được hỏi liệu Đảng Bảo thủ có thể giành chiến thắng hay không. Trong cả hai lần, bà đều né tránh đưa ra câu trả lời rõ ràng, và điều đó nói lên rất nhiều.

Hy vọng lớn nhất của Đảng Bảo thủ trong các cuộc bầu cử vào tháng 5 là tránh phải hứng chịu thêm một thất bại nặng nề và ê chề.

Còn với kỳ Tổng tuyển cử tiếp theo, dù sự kiện này có thể vẫn nằm ở một thời điểm xa xôi, Đảng Bảo thủ còn cách rất xa việc giành lại niềm tin của những cử tri tại các thành trì truyền thống, chưa nói đến đông đảo cử tri dao động.

Cập nhật: 2026-07-21 16:25