Tiền mùa giải, Pelicans lội ngược dòng 23 điểm trước Thunder.

Hố 23 điểm ấy là ai đào? Năm người ra sân: Zion, Herb, Murphy, Missi và Dejounte Murray.

Công thần kéo điểm? Đội hình hai: Queen, Poole, Bey, Mathurin, Fears.

Tiền mùa giải tất nhiên đừng soi quá, nhưng đó chính là Pelicans mùa sau.

Tin tốt: đội có chiều sâu, kho tài năng khá.

Tin xấu: chiều sâu, nói cách khác, là đội hình một có khi còn không bằng đội hình hai. Thậm chí không rõ là đội hình hai của Pelicans quá mạnh, hay đội hình một quá kém.

Đội hình Pelicans vốn hình dung, đại khái:

Đội hình một: Murray, Herb, Murphy, Zion, Missi.

Phía sau: Poole, Fears, Mathurin, Bey, Queen, Matkovic.

Vấn đề: Murray đã 30 tuổi. Herb thì là mảnh ghép vô địch điển hình nhưng nằm trong đội yếu nên han gỉ, kiểu "tôi còn cần phải cống hiến nghiêm túc không?". Missi còn non.

Còn Zion...

Mỗi mùa hè Zion đều hô đã gầy đi, giống như Luka mỗi mùa hè tưởng như đã gầy, giống như Ben Simmons mỗi mùa hè nghe nói đã tập ra được cú ba điểm.

Mỗi đầu mùa mới, Zion đều khiến người ta mơ "nếu anh ấy khỏe", Pelicans sẽ có vô vàn khả năng. Điều buồn của mùa 2025-26 là: Zion thật sự giữ được sức khỏe tương đối, nhưng thành tích Pelicans cũng chỉ đến thế. "Đừng khỏe một cách dễ dãi, vì người khác sẽ phát hiện ra anh khỏe rồi đội vẫn không mạnh đến vậy."

Và tôi càng xem Zion, càng nghi sức khỏe của anh chỉ là tạm thời. Cách anh bước đi luôn hơi lắc lư, khớp hông và đầu gối luôn hơi vặn.

Một ví dụ ngược: LeBron những năm đầu bàn chân chữ bát rất rõ, nhưng sau năm 2015 anh giảm cân, tập yoga, đổi cách tập và cấu trúc cơ thể, nhờ đó duy trì đến hôm nay. Duncan và Shaq đều từng giảm cân. Kareem cũng tập yoga. Nash, Curry và Carter cho rằng kéo giãn là không thể thiếu.

Còn Zion thì như mỗi lần tiếp đất đều lấy khớp gối và mắt cá chống gần 150 kg.

Tin tốt: anh vẫn là quả bom thịt hàng đầu hành tinh này. Mùa trước Wembanyama bị đuổi hai lần, một trong hai lần là khi đấu Pelicans bị Zion oanh tạc. Mùa trước Wembanyama đối vị Zion 11 phút, bị Zion ném 15 trúng 11, ghi 25 điểm.

Tin xấu: Zion vẫn không ném xa, không bắt rebound, không tạo ra cơ hội tốt. Quái vật đập rổ đỉnh nhất hành tinh này, nhưng ảnh hưởng của anh lên trận đấu dường như ngày càng hẹp.

Bóng rổ hiện đại đòi hạt nhân của một đội có ít nhất hai năng lực: tự kết thúc, và chuyền bóng ra.

Zion chỉ có một nửa.

Ảnh hưởng lớn nhất của anh là kéo giãn hàng phòng ngự trong. Về lý thuyết, lực hút bùng nổ của anh đủ để chống đỡ hàng công. Nhưng:

Tầm nhìn chuyền không đủ. Anh phải vào sát rổ mới phát huy, nên cần không gian và đường chuyền nhiều hơn các hạt nhân lớn cầm bóng khác. Đột phá từ đỉnh vòng cung rồi phân phối, anh không học được Luka hay Cunningham. Kiểu xuống nương, đón bóng rồi chuyền ra mà Horford và Nenê giỏi, anh chỉ ở mức thường. Vì vậy sức bùng nổ của anh khó liên tục đổi thành những pha ném trống của đồng đội.

Vậy sau giấc mơ "chỉ cần Zion khỏe là được" và thực tế "Zion khỏe rồi hình như cũng không gánh nổi một đội mạnh", có nên bỏ việc xây đội quanh Zion không?

Vậy quanh ai? Fears? Queen?

Fears có tốc độ, có linh khí, cảm giác tay mượt. Đổi hướng bất cứ lúc nào, phanh bất cứ lúc nào. Anh là người chơi nỗ lực nhất đội, đặt vào tổ hợp nào cũng làm chất bôi trơn. Chỉ cần cú ba điểm đạt mức trung bình là đủ khiến đối phương căng khi phòng anh. Rồi nâng thêm phần quyết định trong tình huống chắn và cuộn, anh có thể thành người kiến tạo xuất sắc.

Vấn đề: trần của anh giống Herb và Murphy. "Các anh nên đến một đội vô địch làm người thứ ba hoặc thứ tư, chứ chưa đủ để khiến một đội yếu lột xác. Và ở đội yếu lâu, phẩm chất đồng đội tốt của các anh có thể mốc meo."

Khi Queen chơi tốt, người anh đầy ưu điểm của Jokic: cỗ máy kiến tạo ở vị trí cao, chỉ số bóng rổ cao, tư duy nhanh hơn một nhịp, đủ trò tạp kỹ bất ngờ để phá dự đoán của đối phương. Mỗi lần anh lên vạch ném phạt đều khiến người đối vị tức tối và tự nghi: "Phải chăng từ đầu tôi đã bị anh ta đùa giỡn?"

Khi chơi không tốt, anh khiến người ta thấy giống Cousins lúc không vui: đối phương lao rổ thì anh như không tồn tại; lúc xuất hiện là phạm lỗi; ném một quả kỳ quặc khiến huấn luyện viên tức đến mức đập bảng chiến thuật. Bạn gào lên bảo anh về vị trí, anh như không nghe thấy.

Mathurin và Poole có một điểm giống nhau: cầm bóng hơn không bóng, cho bạn số liệu, nhưng nếu để họ làm người tổ chức thì hàng công của đội sẽ tắt. Họ linh hoạt, trôi chảy, nhưng khuyết điểm cũng rõ, và sửa không được. Sinh ra để làm dự bị, xạ thủ người thứ sáu.

Rắc rối của đội hình xuất phát Pelicans, một phần nhỏ là xung đột lẫn nhau: Murray cần chắn và cuộn để đột nhập, Missi là người cao ăn bánh, Zion cần khoảng trống dưới rổ. Ba người cùng sân thì tắc đường. Murphy và Herb không luồn vào được, bóng tấn công không chảy.

Đội hình hai vì vậy dữ và thoáng hơn, vì hợp nhau hơn: Queen trao tay rồi phát bài, cùng sức sống của Bey và Mathurin.

Nếu đổi một bộ xuất phát, ví dụ:

Fears, Bey, Murphy, Zion, Missi.

Đội hình hai thành Murray, Poole, Mathurin, Herb, Queen.

Cứ đưa Murray và Herb xuống dự bị, để Fears và Bey mang chút sinh khí mới cho đội hình một? Fears cầm bóng một chút, thêm gia vị cho khủy tay to của Zion? Bey và Murphy ở hàng cánh kéo không gian và chạy không bóng? Murray và Herb ở đội hình hai luân phiên cầm nhịp, sức va của Mathurin đi cùng đường chuyền của Queen?

Nhưng cũng chỉ là nghĩ vậy: ban này thiếu phòng ngự ngoại tuyến, và Herb để ở ghế dự bị liệu còn chơi tốt không, vẫn phải hỏi.

Pelicans hiện tại có một vấn đề cấu trúc như thế này:

Sức khỏe của Zion luôn phải đặt dấu hỏi. Dù anh khỏe, tạm thời anh vẫn là quả bom dưới rổ, khó dựng một lối chơi trơn tru. Fears và Queen rất tốt, nhưng thay Zion làm hạt nhân? Còn nghi.

Herb và Murphy là mảnh ghép vô địch, nhưng Pelicans không có cấu trúc đội hình vô địch.

Như đã nói, về ghi điểm và kiến tạo, Zion cung cấp được nửa câu trả lời, đó là đập rổ hiệu quả. Nhưng Pelicans chỗ nào cũng là "nửa câu trả lời": người thì biết ném, người thì biết phòng, người thì biết đánh một đối một, người thì biết khởi xướng. Cả đội đầy những người có thể sang một đội mạnh làm trụ thứ ba, thứ tư, thứ năm, thứ sáu, thứ bảy. Thế nhưng trừ khi Zion mỗi năm ra sân ổn định 65 trận, hoặc tiến hóa ra cú ném hay tầm nhìn, Pelicans mãi thiếu một trụ lớn và một trụ thứ hai ngang tầm đội mạnh.

Huấn luyện viên mới Mosley. Tin tốt: ông là huấn luyện viên thiên phòng ngự, giỏi khuấy cảm xúc cầu thủ và cổ vũ sĩ khí. Cầu thủ chịu nghe lời ông. Khi trả lời báo chí, ông luôn đứng về phía cầu thủ. Ông giỏi lối phòng ngự cả đội trượt ngang, cánh yếu thu phóng nhanh. Herb, Murphy và Murray thời trẻ đều sẽ thích lối này.

Tin xấu: bắt Zion thực hiện trượt ngang nhanh suốt trận thì hơi khó, mà đó còn là phần phòng ngự. Bên tấn công, mùa trước huấn luyện viên Mosley dẫn Magic dẫn Pistons 3-1 rồi bị lật. Trận thứ sáu bị Pistons đại ngược dòng. Chiến thuật tấn công của ông, nói cho lịch sự, chẳng ra gì. Ông giống kiểu huấn luyện viên tái thiết: đội yếu mời ông đến để đổi văn hóa, đổi xong thì khó tiến thêm. Trong liên đoàn, nhiều huấn luyện viên thiên thủ đều cái nết ấy.

Vì vậy mùa này ông có thể làm được những việc này: chỉnh lại phòng thay đồ, cổ vũ hàng dự bị của Pelicans, giữ chí đấu của đội suốt trận, lấp cái hố mà đội hình một đã đào, để đội có tinh thần và có ý chí. Có lẽ ghép ra được một bộ chiến thuật phòng ngự dùng được cùng một vòng quay tương đối, khiến cả công lẫn thủ đều hăng.

Nhưng ông không đổi được sức khỏe của Zion, cũng không đổi được cách đội được dựng.

Tin tốt là, nếu mọi thứ suôn sẻ: nếu Zion khỏe và tiến bộ, nếu phòng ngự của Queen tiến, nếu Fears năm thứ hai bứt phá, nếu Murphy tiếp tục tiến, nếu Mathurin hiện thực hóa tiềm năng, nếu phòng ngự của Mosley thành hình, Pelicans vẫn có thể thành quả bom tiềm tàng của miền Tây.

Tin xấu là, như đã nói, cần rất nhiều chữ "nếu".

Thành phố New Orleans hình như luôn vậy: bão, lũ. Có được Chris Paul và Anthony Davis, rồi lại để họ sang Los Angeles. Có được Cousins và Zion, nhưng nhìn họ bị chấn thương hành. Luôn là "nếu vận may tốt thì có nhiều khả năng", nhưng vận may mãi không tốt. Một hai năm nào đó, như Chris Paul năm 2008, như Anthony Davis năm 2018, khiến người ta thấy tiền đồ rộng mở, rồi chứng minh đều chỉ là hoa nở một chốc. Mọi tin tốt phía sau đều có giá phải trả. Mọi hố lấp xong, cuối cùng cũng vì số phận đã đào hố từ trước.

Giống như lội ngược 23 điểm là vì trước đó đã bị dẫn 23 điểm. "Nếu Zion cuối cùng cũng khỏe" là vì Zion chưa bao giờ khỏe.

Nói một đội cần vận may, nghe luôn như lời bào chữa. Nhưng sự suôn sẻ của New Orleans Pelicans thật sự phải xây trên rất nhiều vận may và chữ "nếu".

Cập nhật: 2026-10-11 21:54